Ana López Navajas: ‘Mileva Maric eta Albert Einstein’ (2024/03/05)

Mileva Maric eta Albert Einstein

Mileva Maricek eta Albert Einsteinek elkar ezagutu zuten unetik bertatik sintonizatu zuten: bien ideiak bikainak ziren eta Milevak Einsteinen intuizioak matematikan formalizatzeko zuen gaitasuna harrigarria. Bera da “annus mirabilis” – 1905 – delakoaren azalpena. Urte horretan Einsteinek Nobel saria irabaztea eragin zuten bien artikulu ospetsuak argitaratu ziren. Baina urte horretatik aurrera bien bizitza bitan banatu zen: bera, loriarantz – baterako lan ikaragarriaren zordun ere bazen loria –, eta bera, Mileva, ahanzturarantz eta depresiorantz.

Bi karreren garapen dibergenteak argi eta garbi erakusten digu emakumeek karrera zientifikoa garatzeko izan dituzten zailtasunak. Milevak argi erakusten du egoerak nola eragiten duen modu desberdinean gizonezkoen edo emakumezkoen kasuan. Einstein bezalako ikono baten ondoan egoteak bere bizitza ilundu eta bere aukerak murriztu besterik ez zuen egin. Emaztearen garapen zientifikoaren euskarri izan ziren beste bikote batzuen aurrean, Pierre Curie edo Carl Cori, esaterako (biak nobeleak dira), Einstein-Mari bikotearen kasuan harreman horren alderdi ez solidarioa eta fagozitatzaileena erakusten du

Ana López-Navajas

Ana López-Navajas doktorea da Valentziako Unibertsitatean, eta hizkuntza eta literaturako irakaslea. Gaur egun Valentziako Generalitateko Hezkuntza Kontseilaritzan ari da lanean, Women ‘s Legacy proiektu europarra koordinatzen. Proiektu horren helburua historiaren eta kulturaren protagonista diren emakumeak eta haien ondarea hezkuntza-edukietan sartzea da. Helburua egiletza femeninoko kultura-ondare hori berreskuratzea da, egileei eta emakumeen kolektiboari legitimazioa emateko, haien ekarpenak eta jakintzaren arlo guztietan eta garapen historiko eta kulturalean duten protagonismoa aitortuz. Azken urteotan bere lanaren ardatza emakumeen egiletza duen kultura- eta zientzia-tradizioa hainbat mailatako hezkuntza-edukietara transferitzea da. Gai horren inguruan komunikazioak egin ditu nazioarteko eta nazio mailako kongresuetan, hainbat artikulu eta liburu idatzi ditu eta horri buruzko hitzaldiak eman ditu.


BESTE DATU INTERESGARRI

  • Noiz: 2024ko Martxoaren 5
  • Ordua: 18:30
  • Tokia: Bizkaia Aretoa – Pio Baroja (Abandoibarra Etorb., 3, 48009 Bilbo, Bizkaia)

Hitzaldi hau ‘Genios y genias’ zikloaren parte da

“Munduaren historia gizon handien biografia besterik ez da”, idatzi zuen Thomas Carlyle filosofoak (1795-1881). Nahiz eta teoria hau Carlylek berak formulatu eta 1841ean argitaratutako eragin handiko saiakera batean garatu, egia esan, gizon handiaren ideia, jeinuarena, historiaren (artearen eta gainerako guztiaren) sortzaile eta protagonista gisa, XVI. mendean bertan sortu eta gaur egunera arte hedatzen jarraitzen du.

Baina zergatik jeinuak beti sexu maskulinokoak izan dira? Zer gertatu da euren ondoan zeuden emakumeekin? Gizon handien emazteak izan al ziren denak? Eta, hala izanda, zergatik ez berez emakume handiak?

Ziklo honetan galdera honi bi erantzun ematen saiatuko gara. Bata, globala, lehen hitzaldian (¿Dónde están las genias?); bestea, sortzaile bikote batzuen kasu zehatzak aztertuz pintura, fisika eta komikia bezalako eremu hain desberdinetan.

  • Izena emateko azken eguna : 05-03-2024 2:00 pm

Sarrera guztiak salduta!

© Enplegua, Gizarte Kohesioa eta Berdintasuna Sustatzeko Saila - Departamento Foral de Empleo, Cohesión Social e Igualdad | Bizkaiko Foru Aldundia - Diputación Foral de Bizkaia