Carmen Domingo (Bartzelona, 1970) idazlea da (ia 30 liburu -saiakera, narratiba eta antzerkia- argitaratu ditu), gaur egun iritziari dagokionez El País, Ethic eta Tinta Libre-rekin kolaboratzen du, eta kulturaz mintzatuz Babelia, Revista de Libros eta Le Monde Diplomatique aldizkariekin. Hainbat urtetan hainbat irratirekin eta telebista-saiotan kolaboratu du kultura eta iritzi arloetan. Gaur egun, “La Transición: De excluidas a protagonistas. Mujer y política en España (1975 – 1983)” saiakera amaitzen ari da eta Liburutegi Nazionalerako «María Lejárraga: Una voz en la sombra» erakusketako komisarioa da. Bere azken liburuan “#cancelado. El nuevo macartismo” ezereztearen kultura disekzionatzen du.
Bikote prototipikoa, artearen eta literaturaren historian, «jenio» maskulinoak eta «musa» femeninoak osatzen dute. Musa hori senarraren mende geratu ohi da, berak talentu eta anbizio handiagoa izan arren. Zergatik gertatzen da hori? Hala izatea saihestezina al da? Zeintzuk dira jokoan jartzen diren mekanismoak?
Galdera horri erantzuteko, kritikoki aztertzea baino gauza hoberik ez dago, «betaurreko moreekin».
María Lejárraga eta Gregorio Martínez Sierra 1900. urtean ezkondu ziren eta handik gutxira bikote profesionala ez ezik, sentimentala ere eratu zuten. Ezkondu eta gutxira Mariak erabaki zuen ez zuela inoiz bere lanetako bat ere bere izenarekin sinatuko, senarraren izenarekin sinatuko zuela.
Erabaki hori denboran zehar mantendu zuen (Gregorio hil arte), nahiz eta de facto bananduta egon ezkondu eta urte gutxira, senarrak zuzentzen zuen antzerki-konpainiako lehen emakumezko aktorearekin harremana hasi ondoren. Eta horrela igaro da Gregorio Martínez Sierra literaturaren historiara gure literaturaren egilerik emankorrenetakoa bezala, baina ekoizkortasun hori, hala ere, emaztearena zen, eta bere benetako egiletza ez zen, kasu honetan bere izenarekin «Gregorio y yo» lana argitaratu arte ezagutu.
Memorien liburua da, herrialdeko berriketa-lekuetan aspaldidanik ezagutzen zen sekretu bat azaltzen duena: “idazlea”, itzalean, emaztea zen.
